belki ilginizi çeker
  1. · de bağlacı
  2. · imla kılavuzu
  3. · özel isimlere gelen çekim ekleri
  4. · yaygın imla hataları
  5. · imla hataları
  6. · virgül kullanmayan yazar modeli
  7. · salınada salınada gel
  8. · soru işareti
  9. · imla özürlü arılar
  10. · kural
  11. · madde 97: bir ünlü şahsiyeti seninle mcdonald's a gitmeye ikna et (reklam)
gündem
  1. · banu güven
  2. · beşiktaş ile fenerbahçe taraftarı arasındaki fark
  3. · 21 kasım 2009 beşiktaş fenerbahçe maçı
  4. · 22 kasım 2009 galatasaray manisaspor maçı
  5. · dersim katliamı
  6. · peygamberle dalga geçerken ölen sırp spiker
  7. · aşk
  8. · sevgilinin uykudaki gülümsemesini izlemek
  9. · 24 ağustos 2006 türkiye yunanistan basketbol maçı

imla kuralları  

  1. tek haneli rakamların yazıyla yazılması kuraldır.

    olduğunca az söz(cük)le çok düşünce aktarılabilmelidir.

    noktalama işaretleri sözcükten sonra, ara vermeden konur.

    noktalama işaretlerinden hemen sonra da bir boşluk bırakılır.

    türkçe konuşup yazarken bize türkçe kelime kullanmak yakışır.

    el altında bir türkçe sözlük ve yazım klavuzu bulundurmak kolaylık sağlar.

    genelde, "ile" bağlacı "i" ile biten bir kelimeyi izliyorsa, iki "i" birleşip "y" olur (ilgiyle).

    bile, dahi anlamında "da" ve "de" ayrı yazılır.
    (ahmet de gelecek) (onun da arabası var)

    mülkiyet belirten "-da, -de, -ta ve -te", bitişik yazılır.
    (bilgisayarda mp3 dinlerim) (sözlükte giri girerim)

    ilgi eki "-ki/-kü" (sanki benimki/dünkü) kelimeye bitişik, bağlaç "ki" (baktım ki) ayrı yazılır.
    (geziyordum ki) (ben yapmadım ki) (arabanınki) (benimki)

    kalkıp da sözlükte imla dersleri vermek bana düşmez ama özellikle son 6 - 7 aydır bu hatalar çok sık yapılmaya başlandı. gerek e posta gruplarında olsun, gerekse sözlüklerde olsun, özellikle "ki" ve "de, da" konusunda çok sık hata yapılıyor.

    noktalama işaretlerinden sonra boşluk bırakmak hem elektronik sistemlerin** kelimeleri tanıması açısından, hem de imla kuralları açısından gereklidir, şarttır. biraz daha dikkat etmek gerekir.
    (aqua, 22.08.2004 21:06)
  2. dahi anlamına gelen -de eki önceki kelimeden ayrı yazılmalıdır, misal: benim de oyuncaklarım var, senin de oyuncakların var, onun da oyuncakları var ... *
    (erdemetal, 22.08.2004 23:25)
  3. her nedense son zamanlarda kimsenin uymadığı, sanki inadına uyulmuyormuş gibi gelen kurallar bütünü.

    hadi örnek verelim, kısa kısa olsun örnekler, sıkılmasın kimse:

    tek haneli rakamlar yazıyla yazılır:

    arkadaşlarımla buluşmak için moda'da yürüyordum ki, çok güzel 1 kız gördüm (yanlış)
    arkadaşlarımla buluşmak için moda'da yürüyordum ki, çok güzel bir kız gördüm (doğru)
    (aqua, 04.12.2004 02:36)
  4. noktalama işaretleri sözcükten sonra, ara vermeden konur:

    çok güzel dediğim kız döndü , bana baktı. (yanlış)
    çok güzel dediğim kız döndü, bana baktı. (doğru)
    (aqua, 04.12.2004 02:37)
  5. noktalama işaretlerinden hemen sonra da bir boşluk bırakılır:

    çok güzel dediğim kız döndü,bana baktı. (yanlış)
    çok güzel dediğim kız döndü, bana baktı. (doğru)
    (aqua, 04.12.2004 02:37)
  6. türkçe konuşup yazarken bize türkçe kelime kullanmak yakışır:

    çok güzel bir kızdı, benim girlfriendim olmasını isterdim. (yanlış)
    çok güzel bir kızdı, benim kız arkadaşım olmasını isterdim. (doğru)
    (aqua, 04.12.2004 02:38)
  7. genelde, "ile" bağlacı "i" ile biten bir kelimeyi izliyorsa, iki "i" birleşip "y" olur:

    arkadaşlarımla buluşmak yerine o kızla oturmayı ve sevgi ile bana bakmasını isterdim. (yanlış)
    arkadaşlarımla buluşmak yerine o kızla oturmayı ve sevgiyle bana bakmasını isterdim. (doğru)
    (aqua, 04.12.2004 02:38 ~ 30.04.2005 07:20)
  8. bile, dahi anlamında "da" ve "de" ayrı yazılır:

    o kızda aynı şeyleri ister miydi acaba? (yanlış)
    o kız da aynı şeyleri ister miydi acaba? (doğru)
    (aqua, 04.12.2004 02:39)
  9. mülkiyet belirten "-da, -de, -ta ve -te", bitişik yazılır:

    sanırım kapı da duran kırmızı araba onun du. (yanlış)
    sanırım kapıda duran kırmızı araba onundu. (doğru)
    (aqua, 04.12.2004 02:39)
  10. bağlaç "ki" ayrı yazılır:

    birden gördümki araba aslında erkek arkadaşınındı. (yanlış)
    birden gördüm ki araba aslında erkek arkadaşınındı. (doğru)
    (aqua, 04.12.2004 02:39)
  11. ilgi eki "-ki/-kü" kelimeye bitişik yazılır:

    kırmızı arabaya binmeden önce mavi arabanın kapılarını kontrol ettiğine göre onun ki mavi olandı. (yanlış)
    kırmızı arabaya binmeden önce mavi arabanın kapılarını kontrol ettiğine göre onunki mavi olandı. (doğru)
    (aqua, 04.12.2004 02:40)
  12. bağlaç olan 'de' de ve sertleşme olmaz.
    -kitap da aldım
    -kıyak da yaptım
    -herkes de geldi
    **
    (viola, 21.02.2005 04:39 ~ 04:39)
  13. "şey" daima ayrı yazılır.
    bir şey, her şey

    bir diğer önemli kelime "her"
    herhangi ve herhalde hariç diğerleri ayrı yazılır. her zaman, her gün, her biri, her dem, her halükarda.

    "şu"
    şuara bitişik diğerleri ayrı.

    "bir" daima ayrı yazılır. yalnız birçok bitişik yazılır.
    bir anda, bir ara, bir an, bir elden, herhangi bir.

    pek çok, pek çoğu diye yazılır.

    bir diğer önemli nokta: herkes

    haletiruhiye, tebdilimekan bitişik yazılır.

    ayrıca birleşik fiillerde eğer ses değişmesi(ses düşmesi, ses türemesi) olursa bitişik diğer hallerde ayrı yazılır.
    fark etmek, affetmek(ses türemesi) gibi.

    bir diğer karıştırılan kelimeler yanlış ve yalnız. bunu ezberleyemiyorum karıştırıyorum diyorsanız:
    yanlış, yanılmaktan geliyor. yalnız, yalından.

    şu halde kimse bizden türkçe öğretmeni olmamızı beklemiyor ama bunca yaşa gelip de bazı şeyleri bilmemek gerçekten ayıp. ben de bilmiyorum, bazen karıştırıyorum; ama gidip de herkez yazmıyorum, gidiyomusun da yazmıyorum. bu kadar basit şeylerde hata yapan top olsun!
    (viola, 12.10.2005 06:27)
  14. özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk eki ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesme işareti (') ile ayrılmaz.

    türkçe'ye göre türemiş kelimelerde kesme işareti kullanmak yanlıştır. (yanlış)
    türkçeye göre türemiş kelimelerde kesme işareti kullanmak yanlıştır. (doğru)
    (busburak, 19.09.2007 19:38)
  15. sözlüğe kayıt olduktan sonra ilk aranılması gereken. zor değil, biraz okuyup uğraştıktan sonra herkes imla kurallarına uygun giri girebilir. bu kadar büyütmeyin gözünüzde.
    (vasdeferans, 20.04.2008 22:20)
  16. matbaanın buluşundan sonra yayınevlerince derlenip toparlanan ve basılı kitaplar sayesinde yaygınlaşan yazım çerçevesidir.

    1500 lerden önce, yazarlar el yazısıyla ne geliyorsa yazıyor, okuyucu cümlenin nerde bittiğini nerde başladığını kestiremiyor ve eğitimli bir uzman olunmadıkça yazılanlar çoğunlukla okunamıyordu. bazı yazarlar kendilerince buna çözüm buluyor ancak her yazar farklı çözümler ürettiği için, birinin kullandığı işaretler diğerine uymuyordu.

    yayınevleri kendilerine gelen kitabı basıp olabildiğince satmak istiyordu, ancak bunun olması için basılan şeyin herkesce rahatlıkla okunabilmesi gerekiyordu. nokta, virgül, soru işareti, ünlem gibi bizim çokça kullandığımız işaretler böylece icad edilmiş ve toplu üretim sayesinde yaygınlaşabilmiştir.

    toparlamak gerekirse, imla kuralları birilerinin zorla bize dikte ettiğii şeyler değillerdir. imla diye adlandırdığımız çerçevenin tek amacı okuyucunun, anlatılmak istenenleri rahatlıkla takip edebilmesidir.

    bence en önemli husus, okuyucunun gözlerini yormamaktır. mesela açık gri üzerine mat beyaz ile yazarsanız da imladan kalmış olursunuz.

    sözlükteki bazı yazarların sürekli olarak yaptıkları bir örnek ise noktalama işaretlerinden sonra boşluk bırakmamaları. çoğunlukla okumuyorum o yazıları zaten.. hem gözlerimi yoruyorlar hem de okuyucusunu düşünmeyen yazarın okuyucudan ilgi almasını kabullenemiyorum.
    (tariktuna, 02.08.2008 21:13)
  17. noktalama işaretinden sonra boşluk olur. lütfen sayın milletvekilleri.
    (esekherif, 08.08.2008 00:42)
  18. sözlükte her ne kadar entry’e giri denmesi gerektiği savunulsa da, açılan çoğu başlıkta yazım hatalarına denk geliyoruz. acaba bu konuda insanlar, entry’e giri denmemesi kadar hassas yaklaşmıyorlar mı yoksa sözlükte türkçenin kullanımı sadece göstermelik mi?

    bilemedim tabi bunların cevabını o yüzden elimden geldiğince bu hataları azaltılması için ne yapabilirimi düşündüm. “tabi canım nedir ki? kopyala yapıştır sonuçta” diye serzenişlerde de bulabilirsiniz okudukça. lakin hasetlik yapmadan verim almaya çalışmak ise en bilinçli kişinin yapabileceği iş olacaktır. bu yüzden de başlıklarla alakalı birkaç yazım hatasından bahsetmek istedim.

    “de” “da” ekinin kullanımı:
    ===================================

    >> kural oldukça basittir. eğer “de” “da” eki bulunma durumu hal eki olarak kullanılmıyor ise her zaman ayrı yazılır.

    bağlaç olan kullanıma örnek: çorba da içeceğim (ayrıca çorba içmek istediği belirtilmiş. bilakis çorbanın içinde içmek istediği anlamını çıkarmak isteyenler de olmadı değil.)

    bulunma durumu hal ekine örnek: akşam evde toplanacağız. (evde bulunma durumundan söz edilmiş)

    ha bu örnekler yetmedi ise bir “de” “da” ekinin bağlaç mı yoksa hal eki mi olduğunu çözmek için şöyle kolay bir yol izlenir.

    “de” “da” bağlacı yokmuş gibi cümle okunur. eğer cümlenin yapısında bir bozukluk olmuyorsa o “de” “da” bağlaçtır. cümlenin yapısı bozuluyorsa o “de” “da” bulunma durum ekidir.

    >> ya sözüyle birlikte kullanılan da mutlaka ayrı yazılır: ya da.
    >> bir önemli not daha bağlaç olan “de” “da” nın kesinlikle “te” “ta” şekli yoktur.
    >> da, de bağlacını kendisinden önceki kelimeden kesme ile ayırmak yanlıştır: ayşe de geldi (ayşe'de geldi değil)

    “mı, mi, mu, mü” soru edatının yazımı:
    ===================================

    >> “mı, mi, mu, mü” soru edatı eklendiği sözcükten her zaman ayrı yazılır, kendinden sonra gelen ekler soru edatına bitişik yazılır:

    sayıların yazımı:
    ===================================

    >> sayılar metin içerisinde yazıyla yazılır.

    örnek: bin yıldan beri, dört kardeş, haf¬tanın beşinci günü, üç ayda bir, yüz soru, iki hafta sonra, üçüncü sınıf. yaş otuz beş, yolun yarısı eder. (cahit sıtkı tarancı)

    >> saat, para tutarı, ölçü, istatistik verilere ilişkin sayılarda rakam kullanılır.

    örnek: 17.30'da, 11.00’de, 1.500.000 lira, 25 kilogram, 150 kilometre, 15 metre kumaş, 1.250.000 kişi, % 25, % 50.

    >> saat ve dakikalar metin içinde yazıyla da yazılabilir

    örnek: saat dokuzu beş geçe, saat yediye çeyrek kala, saat sekizi on dakika üç saniye geçe, mesela saat onda.

    >> birden fazla kelimeden oluşan sayılar ayrı yazılır.

    örnek: iki yüz, üç yüz altmış beş.

    >> para ile ilgili işlem ve senet, çek vb. ticarî belgelerde geçen sayılar bitişik yazılır.

    örnek: 650,35 (altıyüzelliytl,otuzbeşykr).

    >> notayı niteleyen sayılar ayrı yazılır.

    örnek: on altılık, dokuz sekizlik, dört dörtlük.



    aslında en çok yapılan hatalar özel isme gelen çekim ve yapım ekleri. biraz da bunları incaleyelim;

    özel isimler ile ilgili kurallar
    ===================================

    >> özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır.

    örnek: türkiye cumhuriyeti'ni, ali’nin kitabı.

    >> kişi adlarından sonra gelen saygı sözlerine getirilen ekler de kesme işareti ile ayrılırlar.

    örnek: nihat bey’e, ayşe hanım’dan, mahmut efendi’ye, enver paşa’ya.

    >> özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk eki ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesmeyle ayrılmaz.

    örnek: türklük, türkleşmek, türkçü, türkçülük, türkçe, müslümanlık, hristiyanlık, avrupalı, avrupalılaşmak, aydınlı, konyalı, bursalı, ahmetler, mehmetler.

    >> bir özel isme yapım eki geldikten sonra gelen çekim eki kesme işareti ile ayrılmaz.

    örnek: bu akşam ahmetlerde yemek yiyeceğiz. duyduğuma göre onlar da bursalıymış.

    >> kurum, kuruluş, kurul ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.

    örnek: türkiye büyük millet meclisine, türk dil kurumundan, türkiye petrolleri anonim ortaklığına, dil ve tarih-coğrafya fakültesi dekanlığına.

    >> yer bildiren özel isimlerde kısaltmalı söyleyiş söz konusu olduğu zaman ekten önce kesme işareti kullanılır.

    örnek: hisar’dan, boğaz’dan.

    >> ünsüz değişimi (yumuşaması) yazıya yansıtılır; ancak özel isimlerin yumuşaması yazıya yansıtılmaz.

    örnek: kitapı (yanlış) / kitabı (doğru)

    örnek: mehmed’in (yanlış) / mehmet’in (doğru)



    tabii ki bu yazı için bazı kaynaklar kullanıldı. bu kaynaklar;

    http://tr.wikipedia.org
    http://www.edebiyatogretmeni.net/
    http://www.turkceciler.com/

    adreslerinden ziyaret edilebilirler. daha geniş bilgiyi ve yazım kuralları ile olan tüm dokümanı wikipedia’nın türkçe sitesi olan vikipedi’da şu adresi ziyaret ederek okuyabilirsiniz;

    http://tr.wikipedia.org/...
    (calm of desolation, 30.03.2009 20:29 ~ 03.05.2009 00:06)
  19. kaporta yanlış, doğrusu: kaporto
    traş yanlış, doğrusu: tıraş
    tren yanlış, doğrusu: tiren
    ard arda yanlış, doğrusu: art arda
    (anathema se, 30.03.2009 22:32 ~ 22:33)

künye  ·  iletişim / şikayet / reklam  ·  sıkça sorulan sorular  ·  itü sözlük görseller  ·  itü sözlük extra  ·  itü sözlük mobil