aşık veysel şatıroğlu(1894 - 1973)
veysel şatıroğlu, 1894 te sivas ın şarkışla ilçesine bağlı sivrialan köyünde dünyaya geldi. çiçek hastalığı ve değişik talihsizliklerden (gözüne sopa kaçtı, sağlam gözünü kaybetti). gözleri görmediği için saz olayına sardırdı ve psikopat bi âşık oldu(aşık deil).
benim sadık yarim kara topraktır isimli hit parçası ile milyonların gönlünü feth eden bi popstarımızdı, öldü gitti (bkz. allah rahmet eylesin).
ozan denince, türkü denince akla ilk gelen isimdir aşık veysel. aslında diğer sanatkarlar gibi değeri sonradan bilinenlerden de değildir ama yinede ne zaman aşık veysel dense, ne zaman bir türküsü çalınsa insanın içi cız ediyor...bir nevi hayatı ve dünyayı özetlemiştir türkülerinde...kimileri toplumsal olaylara parmak basmazdı diye eleştirir onlara en güzel cevabı da 'hepimiz bu yurdun evlatlarıyız' adlı türküsüyle yine kendisi veriyor...
'....
herkes ilim deryasında yüzüyor
çıkmış ayın çevresinde geziyor
yazık bize yollarımız uzuyor
hepimiz bu yurdun evlatlarıyız
kitaplar yazılmış nasihat dolu
birlikte güçlenir gençliğin kolu
gençliğe emanet atatürk yolu
hepimiz bu yurdun evlatlarıyız
......'
son halk ozanıdır.sözlerinde bir gram yanlış bile aranmamalıdır.ayrıca aşık veysel olmasaydı pentagram,tarkan gibi birçok grup veya şarkıcı malzemesiz kalırdı.
veysel satıroğlu,1894'te sivas'ın şarkışla ilçesine bağlı sivrialan köyünde dünyaya geldi. veysel'in dünyaya geliş öyküsü, anadolunun köylerinde hemen birçok çocuğun yaşadığı olağan bir doğum biçimidir. annesi gülizar ana, sivrialan dolaylarındaki aypınar merasına koyun sağmaya giderken sancı tutmuş, oracıkta dünyaya getirivermiş veysel'i. göbeğini kendi kesmiş, bir çaputa sarıp yürüye yürüye köye dönmüştür.
veysellere yörede ''şatıroğulları'' derlerdi.babası, ''karaca'' lakaplı,ahmet adında bir çiftçidir.veyselin dünyaya geldiği sıralar,çiçek hastalığı sivas yöresini kasıp kavurmaktadır. veyselden önce, iki kız kardeşi çiçek yüzünden hayatlarını yitirmişlerdir.
yedi yaşına girdiği 1901'de sivasta çiçek salgını yeniden yaygınlaştı ; o da yakalnır bu hastalığa. o günleri şöyle anlatır:''çiçeğe yatmadan evvel anam güzel bir entari dikmiştionu giyerek beni çok seven muhsine kadına göstermeye gitmiştim.
beni sevdi. o gün çamurlu bir gündü, eve dönerken ayağım kaydı düştüm. bir daha kalkamadım. çiçeğe yakalanmıştım...
çiçek zorlu geldi sol gözümde çiçek bey çıktı. sağ gözüme de, solun zorunda olacak, perde indi. o gün bu gündür dünya başıma zindan.''
ölümünün 32. yıl dönümü anısına istanbul büyük şehir belediyesi kültürel ve sosyal işler daire başkanlığı tarafından cemal reşit rey konser salonunda düzenlenen ''aşık veysel anma gecesi'' hazırlanmıştır.
tanınmasında ahmet kutsi tecer’in de katkısı olmuştur. türkiye’nin son halk şairidir. doğa öğelerinden yola çıkan lirizmiyle sevgi, ayrılık konularını işledi.
halkın felsefesini, halkın dünyayı algılayış biçimini estetik içerisinde bizlere göstermiş olan ozan, bu ülkenin yetiştirdiği en önemli sanatçılardan biri..
büyük usta, halk ozanı, yazdığı türküler, rock, pop, klasik her tarza coverlanmış, ortaya harika derlemeler çıkmıştır. sözlerindeki derin manalar, mükemmel kafiye insanı büyüler, böyle bir ustanın yetişmesi, eserlerinin bize ulaşması büyük şanstır bizlere. ben giderim adım kalır, dostlar beni hatırlasın demiş ve terki diyar etmiştir.. dostlar onu hatırlamaktadır ve her daim hatırlayacaklardır. büyük aşk insanı, gönül insanı, görmek için göze ihtiyaç duymamış, bakıpta göremeyenleri hayretler içerisinde bırakmıştır.. veysel üstadın değeri bilinmeli, hakettiği gibi yaşatılmalıdır sonraki jenerasyonlar da onu bizler kadar hatırlamalı.
"dost dost diye nicesine sarıldım
benim sadık yarim karatopraktır
beyhude dolandım, boşa yoruldum
benim sadık yarim karatopraktır!
nice güzellere, bağlandım kaldım
bağlandım kaldım
ne bir vefa gördüm, ne faydalandım
hertürlü isteğim topraktan aldım
benim sadık yarim karatopraktır
karatopraktır
havaya bakarsam, hava alırım
hava alırım
toprağa bakarsam dua alırım
topraktan ayrılsam hey dost!
nerde kalırım??
benim sadık yarim..kara topraktır
kara topraktır
koyun verdi kuzu verdi süt verdi
yemek verdi ekmek verdi et verdi
kazma ile döğmeyince kıt verdi
benim sadık yarim kara topraktır
herkim olursa bu sırra mazhar
dünyaya bırakır ölmez bir eser
gün gelir veyseli bağrına basar
benim sadık yarim kara topraktır "
dizelerinin sahibi yüce halk ozanı. dost dost diye nicesine sarıldım, beyhude dolandım dizeleriyle oldukça anlamlı şeyler anlatmak ister ve anlatır da kendisi...
